Sondaże - zwierciadło społeczeństwa. Rytuały komunikacyjne a kreowanie wiedzy wspólnej

Autorzy: Izabella Anuszewska
Rodzaj
Sondaże - zwierciadło społeczeństwa. Rytuały komunikacyjne a kreowanie wiedzy wspólnej
Wydawca: CeDeWu
ISBN:978-83-7556-307-8
Data dodania:2014-05-21
Format: 165x235
Oprawa: Miękka
Podtytuł: Sondaże - zwierciadło społeczeństwa. Rytuały komunikacyjne a kreowanie wiedzy wspólnej
Rok wydania: 2010
Stron: 270


Sondaże opinii, choć budzą - zwłaszcza ostatnio - wiele emocji i zainteresowania, stanowią w istocie jedynie przykład działania bardziej ogólnych me­chanizmów. Mechanizmów, które dochodziły do głosu dużo wcześniej, niż pojawiły się badania sondażowe wraz z praktyką publikowania na szeroką skalę ich wyników. Mechanizmy te są wręcz pierwotne dla naszego gatunku, a ich ślady można odnajdywać we wszelkich rytuałach, w które obfituje hi­storia kultury.



Podejściem spajającym powyższe zjawiska jest koncepcja, według której sondaże okazują się jednym z przejawów wiedzy wspólnej (ang. common knowledge), czyli uświadomionej wiedzy społeczeństwa o nim samym. Istnienie i podzielanie tej wiedzy tłumaczy wiele naszych zachowań zarówno na poziomie indywidualnym, jak i w skali większych zbiorowości. Dość powiedzieć, że wiedza wspólna leży u podłoża komunikacji międzyludzkiej, a sze­rzej: wszelkiej koordynacji działań. Skutecznym sposobem na generowanie wiedzy wspólnej okazują się zaś rytuały komunikacyjne.



Temu rozumowaniu została podporządkowana struktura książki i dlatego w pierwszej kolejności obszernie wprowadzone jest pojęcie wiedzy wspólnej począwszy od jego ujęć formalnych, a skończywszy na praktycznych egzemplifikacjach. Potem następuje opis tego, jak wspólna wiedza formuje się, ze szczególnym zwróceniem uwagi na funkcję, jaką mają tu do spełnienia rytuały komunikacyjne. I wreszcie przedstawiona jest tytułowa rola sondaży opinii, które dzięki massmediom stają się zwierciadłem, pozwalającym na budowanie społecznej samowiedzy.

Wstęp .................................................................................................................... 9



Koncepcja wiedzy wspolnej teorią socjologiczną ................................................ 9

Struktura książki................................................................................................... 11

Novum podejścia ................................................................................................... 12



Część I



Rozdział 1

Intuicyjne i formalne definicje oraz właściwości wiedzy wspólnej .................... 17

1.1. Przykłady ilustrujące pojęcie wiedzy wspolnej .......................................... 18

1.2. Historia pojęcia i pierwsze systematyczne ujęcia ...................................... 20

1.3. Wiedza prywatna, powszechna i wspolna ................................................. 21

1.4. Podejście hierarchiczne .............................................................................. 22

Możliwe stany świata ................................................................................. 22

Wiedza podmiotu ........................................................................................ 23

Zbior możliwości i prywatny system informacyjny ................................... 24

1.5. Podejście Lewisa ......................................................................................... 29

1.6. Podejście Aumanna .................................................................................... 34

1.7. Podejście Barwise?a .................................................................................... 38

1.8. Podejście Gilbert ......................................................................................... 41



Rozdział 2

Wiedza wspólna w teorii gier ............................................................................... 45

2.1. Najważniejsze pojęcia teorii gier ............................................................... 46

Rozwiązania w grach strategicznych ......................................................... 47

Rozwiązania w grach ekstensywnych ........................................................ 50

Rozwiązania w grach o sumie niezerowej ................................................. 54

Rownowaga Nasha ..................................................................................... 55

Wynik optymalny w sensie Pareto .............................................................. 56

2.2. Zastosowanie pojęcia wiedzy wspolnej do teorii gier ............................... 57

Wiedza wspolna o racjonalności graczy .................................................... 58

Eliminowanie strategii zdominowanych ................................................... 60

Rownowaga skorelowana .......................................................................... 63

Wiedza graczy a rownowaga Nasha .......................................................... 63

Przezwyciężanie dylematu więźnia............................................................ 65

Indukcja wsteczna ...................................................................................... 66



Rozdział 3

Wiedza wspólna w sytuacjach interakcji społecznej ........................................... 73

3.1. Konwencje .................................................................................................. 74

3.2. Komunikacja............................................................................................... 76

Interakcjonizm symboliczny ...................................................................... 77

Przykłady funkcji wiedzy wspolnej w komunikowaniu się ....................... 78

Zasady konwersacji naturalnej .................................................................. 80

3.3. Problemy koordynacyjne ............................................................................ 82

Ilustracje i klasyczne przykłady problemow koordynacyjnych ................. 82

Kreowanie poczucia tożsamości grupowej ................................................ 83

3.4. Sposoby generowania wiedzy wspolnej ..................................................... 85

Poprzez osobistą komunikację ................................................................... 86

Dzięki sieciom komunikacyjnym ............................................................... 91

Dzięki osobie mediatora ............................................................................. 98

Za pośrednictwem mediow ........................................................................ 100

3.5. Czy wiedza wspolna jest konieczna

w praktycznym procesie komunikacji ....................................................... 101

3.6. Niejednoznaczne społeczne konsekwencje wiedzy wspolnej .................... 103

Negocjacje ................................................................................................. 103

Konsekwencje psychologiczne i ekonomiczne .......................................... 105



Część II



Rozdział 4

Ewolucyjnie ukształtowane podstawy poznawcze wiedzy wspólnej .................. 111

4.1. System psychologii intuicyjnej ................................................................... 112

Pojęcia i schematy pojęciowe ..................................................................... 112

Systemy skojarzeniowe .............................................................................. 114

Człowiek w środowisku informacyjnym .................................................... 116

Tworzenie koalicji ....................................................................................... 118

4.2. Kumulatywna ewolucja kulturowa ............................................................ 120

Mechanizm zapadki kulturowej ................................................................. 120

Uczenie się przez naśladowanie oraz intencjonalne nauczanie ................ 121

Socjogeneza ................................................................................................ 122

4.3. Teoria podwojnego dziedziczenia .............................................................. 123

Ewolucyjna geneza zdolnośći kulturowych ............................................... 124

Koewolucja kulturowo-genetyczna ......................................................... 125

Natura psychologicznych mechanizmow społecznego uczenia się .......... 126

4.4. Implikacje przyjmowania perspektywy innych ......................................... 129

Rozumienie zasad obowiązujących w świecie ........................................... 129

Tworzenie zasad funkcjonowania .............................................................. 130

4.5. Wspolne kierowanie uwagi ........................................................................ 132

Wspolne kierowanie uwagi w procesie komunikacji ................................. 133

Sceny wspolnej uwagi ................................................................................ 134



Rozdział 5

Rytuał jako mechanizm generowaniawiedzy wspólnej ....................................... 137

5.1. Definicje pojęcia ......................................................................................... 138

Potoczne rozumienie rytuału ..................................................................... 138

Własności rytuałow i definicja przekrojowa .............................................. 139

Społeczny charakter rytuałow i definicja funkcjonalna ............................ 140

Wspolne elementy w rożnych definicjach rytuału ..................................... 141

5.2. Funkcje społeczne rytuału .......................................................................... 142

Podejście Durkheima .................................................................................. 142

Legitymizacja porządku społecznego ........................................................ 144

Wpływ społeczny ........................................................................................ 145

Goffmana koncepcja zachowanej twarzy .................................................. 146

Uczestnictwo w społeczeństwie ................................................................. 147

5.3. Funkcje komunikacyjne rytuału ................................................................. 148

Podejście etologiczne .................................................................................. 149

Osadzenie komunikatu w zastanym porządku społecznym ...................... 149

Komunikowanie natury relacji społecznych:

hierarchii i zmiany ..................................................................................... 150

Komunikowanie rol społecznych ............................................................... 152

Stosunek do innych i autoprezentacja ....................................................... 153

Wystylizowanie rytuałow............................................................................ 154

5.4. Rytuał a wiedza wspolna ............................................................................ 154

Sterowanie uwagą ...................................................................................... 155

Sposob rytualnego generowania wiedzy wspolnej .................................... 155

Kreowanie wiedzy wspolnej przez rytualnych przywodcow ..................... 155



Część III



Rozdział 6

Funkcje i znaczenie opinii publicznej .................................................................. 163

6.1. Opinia publiczna ? sposoby ujmowania .................................................... 164

Model agregatowy społeczeństwa .............................................................. 164

Model kolektywny....................................................................................... 165

Definicje pojęć związanych z opinią publiczną ......................................... 166

Definicje opinii publicznej ......................................................................... 167

6.2. Zarys historyczny pojęcia ........................................................................... 170

Historia badań opinii publicznej w Ameryce ............................................ 172

Historia badań opinii publicznej w Polsce ................................................ 173

Badania opinii publicznej w Polsce po transformacji ustrojowej ............. 176

Badania w świadomości Polakow .............................................................. 178

Relacja pomiędzy zjawiskiem opinii publicznej a jego badaniem ............ 180

6.3. Funkcje opinii publicznej ........................................................................... 181

Znaczenie psychologiczne .......................................................................... 181

Integracja społeczeństwa ........................................................................... 183

Legitymizacja władzy ................................................................................. 184

Kontrola społeczna ..................................................................................... 185

Społeczeństwo obywatelskie ...................................................................... 186

6.4. Teoria spirali milczenia .............................................................................. 187

Lęk przed odrzuceniem .............................................................................. 187

Twarde jądro ............................................................................................... 188

Czujność w obserwacji otoczenia .............................................................. 189

Konsekwencje spirali milczenia ................................................................. 191

Wybory z 1989 roku przez pryzmat spirali milczenia ............................... 191

Zjawisko last minute swing ........................................................................ 192

Wybory z 2007 roku przez pryzmat spirali milczenia ............................... 193

Utrwalanie struktury społecznej ................................................................ 196



Rozdział 7

Sondaże elementem rytuału komunikacyjnego ................................................... 201

7.1 Sondaże społeczne domeną socjologii empirycznej .................................. 202

Przedmiot poznania socjologii empirycznej .............................................. 202

Osoba badacza z perspektywy socjologii empirycznej .............................. 204

Obszary zastosowania badań ..................................................................... 204

Założenia teoretyczne socjologii empirycznej ........................................... 205

Rola socjologii empirycznej ....................................................................... 206

7.2. Rosnąca popularność sondaży ................................................................... 207

Rozwoj branży badawczej .......................................................................... 207

Nowi zleceniodawcy, nowi respondenci i nowe metody ........................... 208

7.3. Rytualna forma komunikatow badawczych ............................................... 211

Tworzenie relacji społecznych ................................................................... 212

Wyniki badań społecznych jako przedmiot komunikacji .......................... 213

Rola ekspertow badaczy ............................................................................ 213

Rola publicystow ........................................................................................ 216

Rola specjalistow z badanych dziedzin ...................................................... 218

Akulturacja komunikatow badawczych ..................................................... 219

Rytualne cechy komunikatow badawczych ............................................... 220

7.4. Funkcje komunikatow badawczych ........................................................... 221

Tematy do stołu obrad ................................................................................ 223

Kształtowanie klimatu opinii na tematy polityczne ................................... 224

Kształtowanie klimatu opinii w kwestiach komercyjnych ........................ 225

Kształtowanie klimatu opinii na temat mediow ........................................ 225

Zadania komunikatow badawczych ........................................................... 226



Rozdział 8

Media masowe kanałem rozprzestrzeniania rytuałów komunikacyjnych

generujących wiedzę wspólną .............................................................................. 229

8.1. Media i rytuały............................................................................................ 230

Cykliczna zależność media - rytuały ......................................................... 231

Rytualna konstrukcja przekazow medialnych ........................................... 233

8.2. Media i wiedza wspolna ............................................................................. 234

Wspołuczestniczenie w odbiorze informacji .............................................. 234

Informacja o kwestiach społecznie ważnych............................................. 235

Akulturacja norm ....................................................................................... 236

8.3. Rola badań i wskaźnikow medialnych ....................................................... 236

Wydatki reklamowe miarą popularności medium .................................... 236

Względna ważność twardych danych oraz wynikow

z badań medialnych na przykładzie prasy ................................................. 239

8.4. Podwojny klimat opinii .............................................................................. 242

Media - źrodłem oglądu świata ................................................................. 242

Następstwa podwojnego klimatu opinii ..................................................... 243

8.5. Medialne życie komunikatow sondażowych .............................................. 245

Kwestia bezstronności mediow w nakręcaniu spirali milczenia .............. 247

Przykład nieefektywnej proby generowania wiedzy wspolnej .................. 250

8.6. Konsekwencje medialnego generowania wiedzy wspolnej ....................... 256

Pułapki wiedzy wspolnej - utrzymywanie się fałszywej samowiedzy ....... 256

Parametry opisujące status wiedzy wspolnej ............................................. 259

Zakończenie ................................................................................................ 261



Bibliografia ........................................................................................................... 265

Książki i artykuły w czasopismach ............................................................ 265

Artykuły z gazet codziennych ..................................................................... 271

Źrodła internetowe ..................................................................................... 272

Odczyty, wykłady ........................................................................................ 272

Dr Izabella Anuszewska ukończyła studia na Uniwersytecie Warszawskim na Wydziale Psychologii oraz na Wydziale Mechaniki, Matematyki i Informatyki. Doktorat obroniła w Instytucie Socjologii UW. Prelegentka na wielu konferencjach, zarówno o tematyce metodologicznej, jak i poświęconych massme­diom. Jest również autorką publikacji o tej tematyce. W latach 2002-2006 prowadziła zajęcia dydaktyczne w Instytucie Socjologii UW z analiz danych son­dażowych, metodologii badań społecznych oraz ich zastosowań w perspektywie marketingowej. Od 15 lat pracuje w Instytucie badań rynku i opinii Mill­wardBrown SMG/KRC na stanowisku dyrektora jednego z zespołów badawczych. Autorka wielu artykułów w prasie branżowej popularyzujących wie­dzę o badaniach rynkowych.

Opinie i oceny (0)

Nie ma jeszcze komentarzy ani ocen dla tego produktu.

Komentarze i opinie mogą dodawać tylko zalogowani Klienci.
Oprogramowanie sklepu internetowego SKY-SHOP Sklep internetowy
Proszę czekać ...

Informacja

Zalogowano poprawnie

Produkt został dodany do koszyka

Do Twojego koszyka została dodana wybrana ilość sztuk produktu. Podczas realizacji zamówienia będzie można ją zmienić.

Szczegółowa zawartość koszyka znajduje się u góry strony pod ikoną koszyka.

Informacja

Produkt został dodany do przechowalni

Dział handlowy

- Tel: 22 396 15 00 
- Mob. 53 396 15 00

- E-mail:

hurt@cedewu.pl
dystrybucja@cedewu.pl

imagedystrybucja.cedewu